Máy tính đã trở thành một phần không thể thiếu trong công việc và giải trí hàng ngày. Nhiều người từng gặp trường hợp nhấn nút nguồn nhưng màn hình không sáng, trong khi quạt tản nhiệt vẫn quay đều. Đây là lỗi khá phổ biến, có thể do nhiều lý do từ đơn giản đến phức tạp. Trong bài viết này, chúng tôi từ Hà Linh Computer sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân gây ra tình trạng máy tính bật không lên nguồn quạt vẫn chạy, đồng thời hướng dẫn cách xử lý bước một để bạn tự kiểm tra tại nhà.

Trước khi sửa chữa, việc nắm được nguyên nhân sẽ giúp bạn tránh làm tình hình tệ hơn. Lỗi này thường xảy ra khi một số bộ phận nhận điện nhưng không thể khởi động đầy đủ. Dưới đây là các nguyên nhân chính mà chúng tôi thường gặp qua kinh nghiệm sửa máy tính.
Nguồn điện là yếu tố cơ bản nhất. Nếu nguồn bị hỏng, dây cáp đứt hoặc kết nối lỏng lẻo, máy tính sẽ không khởi động được. Ổ cắm tường có thể không tiếp xúc tốt hoặc bị quá tải, dẫn đến điện áp không ổn định. Lúc này, quạt vẫn chạy vì một số linh kiện như quạt tản nhiệt nhận được dòng điện trực tiếp từ nguồn, nhưng các bộ phận khác không đủ năng lượng để hoạt động.
Trong thực tế, chúng tôi thấy nhiều trường hợp dây nguồn bị chuột cắn hoặc ổ cắm lâu ngày tích bụi, gây ra vấn đề này. Đôi khi, nguồn điện gia đình không ổn định, đặc biệt ở khu vực hay mất điện đột ngột, cũng góp phần làm nguồn máy tính hỏng nhanh hơn.

Mainboard đóng vai trò trung tâm, kết nối tất cả linh kiện. Khi mainboard gặp vấn đề, CPU hay RAM không thể làm việc, khiến máy không lên nguồn. Quạt vẫn quay vì được cấp điện riêng từ nguồn. Nguyên nhân hỏng mainboard thường do cháy chập, tiếp xúc nước hoặc linh kiện trên bo mạch bị lỗi.
Từ kinh nghiệm, mainboard dễ hỏng nếu máy tính để trong môi trường ẩm ướt hoặc sử dụng lâu năm mà không vệ sinh. Một số trường hợp, tụ điện trên mainboard phồng rộp do nhiệt độ cao, dẫn đến tình trạng này.
CPU xử lý mọi lệnh của máy tính. Nếu CPU hỏng, hệ thống không khởi động nổi. Quạt vẫn chạy nhờ tín hiệu từ mainboard. CPU có thể hỏng vì quá nóng, va chạm vật lý hoặc lỗi từ nhà sản xuất.
Chúng tôi thường khuyên khách hàng kiểm tra tản nhiệt CPU định kỳ, vì bụi bẩn tích tụ làm nhiệt độ tăng cao, gây hỏng chip. Trong một số máy cũ, CPU bị oxy hóa chân cắm cũng dẫn đến lỗi tương tự.

RAM lưu dữ liệu tạm thời để máy chạy mượt mà. Nếu RAM hỏng hoặc cắm không chặt, máy không khởi động được. Quạt vẫn hoạt động vì các phần khác vẫn có điện. Thực tế, RAM lỏng là lỗi hay gặp ở máy tính để bàn, đặc biệt sau khi di chuyển. Vệ sinh chân RAM bằng cồn và lắp lại thường giải quyết được. Nếu có nhiều thanh, thử từng cái sẽ giúp xác định thanh lỗi.
Card đồ họa xử lý hình ảnh hiển thị. Khi card hỏng, màn hình không lên dù máy khởi động. Quạt chạy nhờ mainboard cung cấp điện. Card rời dễ hỏng hơn card onboard, thường do bụi bẩn hoặc quạt card yếu. Trong game thủ, card đồ họa quá tải lâu ngày cũng gây vấn đề này.
Ổ cứng lưu dữ liệu lâu dài. Nếu ổ cứng hỏng, máy không vào hệ điều hành. Quạt vẫn chạy vì linh kiện khác hoạt động bình thường. Ổ cứng cơ học hay gặp bad sector sau thời gian dài sử dụng, còn SSD có thể hỏng do lỗi firmware. Chúng tôi thấy nhiều trường hợp do va đập khi di chuyển laptop.

BIOS/UEFI là phần mềm khởi động trên mainboard. Nếu lỗi, máy không boot được dù quạt chạy. Lỗi này thường do cập nhật BIOS sai cách hoặc pin CMOS hết. Reset BIOS bằng cách tháo pin mainboard có thể khắc phục tạm thời.
Ít gặp hơn, nhưng lỗi phần mềm như hệ điều hành hỏng, xung đột chương trình hoặc virus cũng gây máy không lên nguồn. Quạt chạy vì phần cứng vẫn nhận điện. Virus ẩn náu có thể làm hỏng file boot, đòi hỏi cài lại Windows hoặc quét virus.

Sau khi biết nguyên nhân, bạn có thể tự xử lý một số bước đơn giản. Nếu không chắc chắn, hãy mang đến trung tâm sửa chữa để tránh làm hỏng thêm.
Bắt đầu bằng việc kiểm tra dây cáp. Đảm bảo dây nguồn, dây màn hình và các cáp khác cắm chặt. Rút ra rồi cắm lại để loại bỏ bụi bẩn. Kiểm tra này mất ít thời gian nhưng hiệu quả cao, đặc biệt với máy để bàn có nhiều dây.
Thử ổ cắm bằng thiết bị khác. Nếu ổn, thay dây nguồn mới để kiểm tra. Nguồn máy tính hỏng cần thay thế chuyên nghiệp.
Chúng tôi khuyên dùng nguồn chất lượng từ hãng uy tín để tránh lặp lại lỗi.
Tháo RAM ra, lau chân bằng cồn isopropyl và khăn mềm. Lắp lại và thử. Nếu nhiều thanh, kiểm tra từng cái. Vệ sinh định kỳ giúp RAM bền hơn, tránh lỗi do bụi.

Tháo card, vệ sinh khe cắm rồi lắp lại. Thử card khác nếu có. Với máy chơi game, kiểm tra quạt card có quay không.
Nếu các bước trên thất bại, mainboard có thể hỏng. Mang đến kỹ thuật viên để chẩn đoán. Sửa mainboard đòi hỏi dụng cụ chuyên dụng, không nên tự làm nếu thiếu kinh nghiệm.

Tình trạng máy tính bật không lên nguồn quạt vẫn chạy có thể từ lỗi nguồn điện đơn giản đến mainboard phức tạp. Bạn nên kiểm tra kết nối, vệ sinh linh kiện trước. Nếu không giải quyết được, hãy liên hệ chuyên gia tại Hà Linh Computer để sửa chữa kịp thời.
